Derin Kazılar / İksa Uygulamaları

1-Diyafram Duvar

 Betonarme perde duvar şeklinde yerinde dökme yöntemiyle oluşturulur. Genellikle derin kazılarda (10–40 m) tercih edilir. Kazı öncesi yapılan bu duvar hem su geçirimsizdir hem de kalıcı yapı elemanı olarak kullanılabilir. Gerekmesi durumunda ankraj sistemleri ile bir arada kullanılır.

2-Kazıklı Perde Duvar

Derin kazı çukurunun stabilitesini sağlamak amacıyla aralıklı, teğet veya kesişen kazıklar ile bunları destekleyen ankraj, çivi veya çelik boru destek gibi yatay elemanlarla desteklenen iksa sistemleridir. Düşey elemanlar olan betonarme veya çelik kazıklar, çaplarının 45 cm’den küçük olması durumunda mini kazık olarak adlandırılırken daha büyük çaplarda fore kazık olarak adlandırılmaktadır.

 3-Palplanş Duvar

Palplanş duvarların çalışma prensibi çelik, betonarme veya ahşap levhaların (palplanşlar) zemine çakılmasıyla kesintisiz bir duvar oluşturulmasıdır. Geçici su yalıtımı sağlar ve yeraltı suyunun kontrolünde etkilidir. Liman yapılarında, nehir kenarlarında ve yumuşak zeminlerde sıkça kullanılır.

4-Püskürtme beton

Şev yüzeyi püskürtme betonla kaplanır ve çelik hasırla güçlendirilir. Ankraj ve zemin çivisi sistemleri ile bir arada kullanılır.

5-Betonarme Duvar

Betonarme duvarlar kayaç ve zeminlerde farklı yapım yöntemleri ile inşa edilebilirler. Kayaçlarda aç kapa yöntemi ile yapılabilirken mukavemeti düşük zeminlerde ve bitişik nizamdaki yapıların güvenliğinin sağlanması gerektiği durumlarda kuyu açma yöntemi ile inşası yapılabilir. Ankraj, strut veya zemin çivili sistemler ile bir arada kullanılır.

6-İksa Sistemi Yatay Elemanları (Ankraj–Strut–Zemin Çivisi)

İksa sistemleri; inşa edilen düşey elemanların herhangi bir yatay desteğe ihtiyaç duymaması durumunda konsol çalışma prensibine sahipken düşey elemanların yüksek gerilme altında olması ve yer değiştirmelerin yüksek seviyelerde olması sonucu bu etkilerin düşürülmesi amacıyla yatay destek elemanları kullanılmaktadır. Yatay destek elemanları ön gerilmeli ankrajlar, strutlar ve zemin çivileri olarak çeşitlendirilebilir.

Ankrajlı sistemler kazı duvarının arkasına 15°-25° eğimle açılan deliklerin içerisine genellikle 0,5” veya 0,6” çaplarında, sayısı ihtiyaca göre değişen ancak çoğu zaman 3 adet veya 4  adet olan ön gerilmeli çelik halatlar atılması ve bu deliklerin çimento şerbeti ile doldurulması, belirli bir süre sonrası da ön gerilme yükü verilerek kazı duvarının stabilitesini korumasına yardımcı olması prensibiyle meydana gelmektedir. Ankrajlı sistemler fore kazık, diyafram duvar, betonarme duvar ve püskürtme beton gibi düşey elemanlarla birlikte kullanılabilmektedir.

Yanal yüklerin taşınmasında bir diğer etkili yöntem çelik strut borularıdır.